homesitemapcontactA+

De wetenschappelijke wegen naar Rome

Promovendus Bij De Afdeling Anatomie En Neurowetenschappen, Sectie Klinische Neurowetenschappen, Van VU Medisch Centrum (MS Centrum Amsterdam)

Blog van Quinten van Geest

De wetenschappelijke wegen naar Rome

Rome. Eén van de steden die op mijn lijst staat om binnenkort te bezoeken. Het schijnt indrukwekkend te zijn, doordrenkt met historie, maar ook makkelijk te bereiken vanwege de vele wegen die er naar leiden. In die laatste, spreekwoordelijke zin, ken ik Rome zeer goed: ik gebruik het spreekwoord vrij vaak in discussies over aanpak van wetenschappelijk onderzoek. 

De wetenschappelijke wegen naar RomeWaarom? De problemen waaraan wij als hersenonderzoekers werken, kunnen op veel verschillende manieren onderzocht worden. Naar mijn mening is deze diversiteit essentieel voor wetenschappelijke vooruitgang.

Somberheid bij MS

Afgelopen week zat ik met één van onze stagiaires (Lieke) te praten over haar onderzoek. Lieke onderzoekt of somberheid bij mensen met MS verbeterd kan worden door middel van een online cognitieve gedragstherapie en wat het effect van deze therapie op de hersenen is. Momenteel is ze bezig met de tussentijdse berekeningen (analyses).

We verwachten dat mensen met MS die de therapie gevolgd hebben een vermindering in somberheid laten zien vergeleken met mensen die de therapie niet gevolgd hebben (de controlegroep).

Daarnaast verwachten we dat dit gepaard gaat met veranderingen in hersengebieden betrokken bij het reguleren van emoties. Oftewel, we bewandelen twee paden binnen dit onderzoek, namelijk die van het gedrag (somberheid) en de daarbij betrokken biologie (hersenen).

Halverwege ons gesprek over het onderzoek stelde ze de volgende, terechte, vraag. “Wat als nou blijkt dat de therapie geen groot effect heeft op somberheid, maar we wel veranderingen in de hersenen zien? Wat zegt dit dan eigenlijk?”. Een vraag waaruit blijkt dat ze al een echte onderzoeker is, omdat wij hier vaak mee worstelen. “Wat als de resultaten van het onderzoek anders zijn dan we van tevoren hadden verwacht en wat betekent dit dan?”.

Als we op gedragsniveau (de somberheid) geen effect van therapie vinden, kan het alsnog zo zijn dat we wél veranderingen in de hersenen vinden. Dit kan betekenen dat er toch één en ander verandert in de hersenen na het volgen van therapie, maar dat dit bijvoorbeeld (nog) niet tot uiting komt in het gedrag.

Misschien moet de therapie langer worden gevolgd of anders worden opgebouwd. Ook kan het zijn dat de veranderingen die optreden op gedragsniveau zó klein zijn, dat we deze (nog) niet kunnen oppikken. Dit alles is aanleiding voor nieuw onderzoek. Desalniettemin begrijpen we wél weer een stukje meer over de hersenen en problemen met somberheid bij MS, namelijk of hersengebieden die betrokken zijn bij somberheid beïnvloedbaar zijn door een therapie.

Op naar Rome

Rome is voor mij de figuurlijke plaats waar we MS begrijpen en alle hiermee gepaarde problemen goed kunnen behandelen. Om op deze plek te komen, bewandelen we diverse wegen.

Enerzijds zijn dit de verschillende onderzoeken die we uitvoeren, zoals onderzoek naar veranderingen die plaatsvinden in de hersenen bij MS, hoe dit relateert aan problemen die mensen ervaren en hoe dit behandeld kan worden. Weer een andere weg onderzoekt de oorzaak van MS. En zo heeft iedere weg ook weer allerlei vertakkingen.

Anderzijds bewandelen we ook verschillende paden bí­nnen één onderzoek, hoewel deze in dezelfde richting gaan. Neem bijvoorbeeld het onderzoek van Lieke: we kijken op gedragsniveau naar het effect van een therapie, maar ook op het niveau van de hersenen.

Deze verscheidenheid aan aanvliegroutes om een probleem op te lossen is voor mij een belangrijk kenmerk van de wetenschap. Als onderzoeker moet je niet vastzitten in de gedachte dat maar één pad het juiste is, namelijk dat van jou.

Je moet juist openstaan voor de diversiteit aan wegen; het is dé manier waarop we zo snel en efficiënt mogelijk aanvullende resultaten krijgen en progressie boeken in het oplossen van het probleem. Ik stap dus stevig door op mijn pad richting Rome, en houd andere paden nauwlettend in de gaten, om waar mogelijk samen over (nieuwe) paden te wandelen.

Quinten van Geest

Klik op een tabblad om aan te geven hoe u wilt reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *