Bij incontinentie naar de apotheek

Veel mensen met MS hebben moeite hun plas op te houden. Zij tobben met incontinentie van urine. Over de medische en de sociale kant van dit probleem schreven we eerder in MSzien. Deze keer, in het kader van onze serie over hulpmiddelen, wat praktische oplossingen en hoe ze te bewerkstelligen.

Door: Trudy Mantel
 
Urine is niet vies. Bij het verlaten van het lichaam bevat urine geen bacteriën, is dus steriel. Bacteriën, dus luchtjes, ontstaan bij infecties en als urine te lang buiten het lichaam is. Verse urine ruikt niet, oude wel. Daarom zijn bij urine-incontinentie goed materiaal en een goede hygiëne van levensbelang. Goed incontinentiemateriaal is ook belangrijk omdat toiletten soms moeilijk te bereiken zijn, of omdat je niet meer naar een gewone wc kunt en er geen gehandicaptentoilet is.

Wie geregeld te maken heeft met zo’n sterke aandrang dat het dichtstbijzijnde toilet te ver is om te halen – de meest voorkomende vorm van incontinentie bij MS – zal meestal kiezen voor opvangmateriaal. Soms beveelt de huisarts of neuroloog bij deze aandrangincontinentie ook medicijnen aan. Detrusitol is een middel dat vaak goede resultaten geeft. De blaas wordt er rustiger van en kan meer urine bevatten. Voor dit middel geldt een eigen bijdrage, die je bij de fabrikant kunt terugvragen. Leve de bureaucratie! Andere – oudere – middelen zijn Urispas en Dridase.

Absorptie

De afgelopen dertig jaar is het materiaal om door absorptie urine op te vangen zo goed geworden dat kinderen er maar node afstand van willen doen. Het opvangmateriaal voor urine heeft van deze ontwikkelingen meegeprofiteerd. Het kan veel hebben en het is ‘odourproof’, het verspreidt geen luchtjes. Dat leert ons de televisiereclame althans.

In tegenstelling echter tot de ‘tena-ladies’ zullen veel mensen met MS wat ‘zwaarder’ materiaal nodig hebben. Het assortiment loopt van ‘ultramini’ naar een volwaardige luier voor volwassenen. Voor mannen en vrouwen.
Een betrekkelijk nieuw product is de tena-pants. Dit is beschermend ondergoed, dat je na gebruik kunt weggooien. Het kan heel wat hebben en met nog een extra inlegger speel je helemaal op safe. Op de websites van de fabrikanten zijn al hun producten te vinden.

Wat je wilt gebruiken is je eigen keus; in de praktijk is het ook handig om voor verschillende gelegenheden wat verschillende modellen in huis te hebben. Speciale incontinentieverpleegkundigen en natuurlijk MS-verpleegkundigen en de wijkverpleging kunnen hierin adviseren.

Moed

Het vergt enige moed om de apotheek binnen te lopen om incontinentiemateriaal uit te zoeken of af te halen. Veel apotheken hebben gelukkig een incontinentiekamertje waar je kunt uitzoeken wat voor jou het meest geschikt is. Je krijgt advies en, als je dat wilt, krijg je een proefverpakking mee. Het is belangrijk erop te letten of je het materiaal zelf kunt hanteren; een verslechterende handfunctie is een factor om rekening mee te houden. Op verzoek bezorgen de meeste apotheken de spullen thuis.

Behalve de ultramini’s wordt incontinentiemateriaal op medisch voorschrift door de zorgverzekeraar vergoed. Je moet het wel aanschaffen bij de apotheek of bij een medische speciaalzaak. Ook is het gebruik gebonden aan een maximum aantal stuks per dag, afhankelijk van je ‘profiel’. Lees meer over de ‘dagprijzen’ op de site van www.apotheekkennisbank.nl/ Koop je de spullen bij de drogist, dan draai je daarvoor altijd geheel zelf op.

Katheter

In bepaalde omstandigheden kan een katheter de oplossing zijn. Mannen kunnen een condoomkatheter gebruiken, die om de penis wordt bevestigd en die verbonden is met een zakje op het been. Dat is de simpelste oplossing. Als die niet werkt, kan de wijkverpleegkundige een katheter via de plasbuis inbrengen. Bij vrouwen gebeurt het altijd op die manier.

Het is ook mogelijk om, via zelfkatherisatie, een aantal malen per dag de blaas te legen, mits je een goede handfunctie hebt. De meest ‘elegante’ manier van katheteriseren is met de zogeheten suprapubische katheter (zie afbeelding). Dan brengt de uroloog via een sneetje in de buikwand de katheter rechtstreeks in de blaas, waar hij door middel van een ballonnetje blijft zitten. Ook deze katheter is verbonden met een zakje op het been, maar het is ook mogelijk om via een ventiel van tijd tot tijd de blaas te legen. De wijkverpleegkundige moet de suprapubische katheter wekelijks vernieuwen.

Nog ingrijpender is het urine-stoma. Hierbij leidt de uroloog de urineafvoer om naar een opening in de buikwand, waaraan altijd een zakje moet zitten. Voordeel van deze methode is, dat er geen urineverlies meer kan optreden; bij de suprapubische katheter gebeurt dit, door blaasspasmen, soms wel. De zorgverzekeraar vergoedt al deze ingrepen.

Vrolijk

Voor een mens met MS is dit geen verhaal om echt vrolijk van te worden. Incontinentie is een zeer invaliderende kwaal. Je moet, voordat je de deur uit kunt, uren van tevoren je plan trekken. Het juiste hulpmiddel kan dat probleem voor een deel oplossen. Dus vraag advies aan je behandelaar en aan lotgenoten.

Gelukkig is het onderwerp de laatste jaren bespreekbaar geworden. En – zoals bij alle hulpmiddelen – geldt ook hier dat we de huis-tuin-en-keukenhulpjes niet moeten vergeten. Bij moeilijk bereikbare of ontoegankelijke toiletten zijn de Uribag en het Mini Potti-wegwerpurinaal – ook verkrijgbaar bij de drogist – een oplossing. Vrouwen kunnen staande plassen met de Plastuit. ’s Nachts kan een po-stoel, te leen bij de thuiszorg, een oplossing zijn.
Er zijn ongetwijfeld nog meer handigheidjes; we houden ons aanbevolen op mailto:redactie@mszien.nl

Verder lezen:
www.incontinentie.net: veel voorlichting over producten, vragen en antwoorden en forum
www.tena.com: website van fabrikant
www.drogisterij.net en www.apotheek.nl, met online bestel mogelijkheid
www.urolog.nl informatie over kathethers

Eerder verschenen in MSzien 2003, nr.4

Klik op een tabblad om aan te geven hoe u wilt reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *