Jonge onderzoekers: Linda Rolf

Het onderzoekspad van… Linda Rolf

“MS is supercomplex”

Linda Rolf heeft van de zomer haar promotie over de relatie tussen MS en vitamine D afgerond aan de universiteit van Maastricht. Haar proefschrift is nog maar net goedgekeurd en nu  heeft ze al een baan in Zuyderland Medisch Centrum. “Kan ik eindelijk als arts werken.”

Door: Nicole Mulders

Jonge onderzoeker Linda RolfRolf (29) studeerde geneeskunde in Groningen, studeerde in 2012 af en liep in Leeuwarden een coschap neurologie. Daar is haar fascinatie voor het vakgebied neurologie en voor MS ontstaan. “Het ziektebeeld is zo interessant dat ik besloot ermee verder te gaan.” MS was voor Rolf vóór haar coschap redelijk onbekend. “Het is supercomplex, weet ik nu.”

Ze beseft terdege dat er nog veel vragen over MS zijn te beantwoorden en zoveel manieren om naar MS te kijken. “Lastig, want bij bepaalde ziektebeelden ligt het allemaal makkelijker. Bij MS is nog zoveel onzeker.”

Immuunsysteem

Zo is het achterhalen van de oorzaak moeilijk. “Het immuunsysteem speelt een belangrijke rol, weten we. Daar is al veel onderzoek naar gedaan (maar we begrijpen het nog niet goed genoeg).

Je kunt een ontregeld afweersysteem proberen bij te sturen op verschillende manieren, maar vaak weten we niet precies waar het mis gaat (zoals bij MS) en hebben we dus niet de medicijnen die op dat specifieke mechanisme inspelen. Eerder probeerden we vooral het afweersysteem te onderdrukken (grof geschut), met corticosteroïden vooral. Tegenwoordig zijn medicijnen ontwikkeld die niet het hele afweersysteem onderdrukken maar specifieker werken, op verschillende niveaus. Immunologie is interessant. Maar ook erg ingewikkeld.”

Rolf heeft in haar promotietraject – dat o.a. mogelijk werd  gemaakt door het Nationaal MS Fonds (financiering werd verkregen na het in het indienen van een project) voortgeborduurd op vragen vanuit haar team die nog open lagen.

Welke waren dat?
“Onder andere deze: of vitamine D suppletie (het extra toedienen van vitamine D) gunstig is om depressie bij MS tegen  te gaan, en hoe werkt dit dan? Via regulatie van het afweersysteem of via regulatie van de stress-as? Welke effecten hebben vitamine D supplementen op het afweersysteem bij MS patiënten en kunnen die bijdragen aan een klinische verbetering? Daar ben ik mee verder gegaan.” Prof. Hupperts was haar promotor. Een van haar twee copromotoren was Joost Smolders, die zelf ook onderzoek naar vitamine D heeft gedaan.

Vitamine D

vitamine D Het onderzoek van Rolf is verder gegaan met onderzoek naar vitamine D3. Een belangrijke vitamine, die iets lijkt te doen aan het afweersysteem bij mensen met MS. Daarbij keek Rolf ook naar de rol van vitamine D bij depressies. Depressieve symptomen komen vaak voor bij mensen met MS en zowel MS als depressie wordt geassocieerd met een tekort aan vitamine D. De hypothese van Rolf: het geven van vitamine D3 vermindert  depressieve gevoelens bij MS-patiënten.

In haar onderzoeken zocht ze uit of vitamine D suppletie effect had op depressie, gemeten via vragenlijsten. Ook keek zij of extra vitamine D invloed had op het afweersysteem en op cortisolwaarden (stress-hormoonwaarden).

In een eerste onderzoek kregen proefpersonen met relapsing remitting MS 48 weken lang vitamine D3 of een placebo toegediend. Noch de proefpersonen noch de onderzoekers wisten wie wat kreeg. Conclusie: er werd geen verschil in depressieve gevoelens gevonden tussen beide groepen. In haar tweede studie, waarin proefpersonen 16 weken lang vitamine D3 of placebo kregen, werd wel een klein effect op cortisolwaarden geconstateerd, een maat voor stress-reacties. “Het onderzoek verdient zeker nog een vervolg”, aldus Rolf.

Wat is de meest verrassende uitkomst van haar onderzoeken? “Dat er een relatie is tussen vitamine D en de afweerrespons tegen het Epstein Barr virus (EBV).” EBV is ook een  factor die verband lijkt te hebben met de ontwikkeling van MS. Daarom is het interessant dat er een link tussen de beide factoren lijkt te zijn. En dat er nog tijdens het begin van de ziekte beïnvloeding door vitamine D mogelijk is. Ook dit moet verder uitgezocht worden.

Proefpersonen

Hoe kreeg Rolf de medewerking van de proefpersonen? “Dat ging vaak via artsen of MS-verpleegkundigen. Als die een toezegging kregen, werden de proefpersonen naar mij doorverwezen.”

Rolf heeft al enkele publicaties op haar naam staan, zijn publicaties belangrijk voor haar? “Het is vooral een bevestiging naar mezelf toe, dat wat ik doe interessant is. Maar promoveren en onderzoek doen gaat om zoveel meer dan alleen publiceren. Een publicatie is er maar een onderdeel van.” Tegelijkertijd beseft Rolf dat een publicatie handig kan zijn voor haar toekomstige carrière.

Zijlijn

Nu Rolf als arts werkzaam is, is ze niet direct meer bij het onderzoek betrokken. “Maar ik zal het zeker van de zijlijn volgen en hopelijk nog een steentje eraan bijdragen”. Licht frustrerend vindt Rolf het dat ze een mogelijk vervolg op haar onderzoek niet meer zal meemaken. “Het was vooralsnog het laatste onderzoek met betrekking tot vitamine D. Maastricht gaat zich nu vooral op andere thema’s richten. Wel jammer, want men begint nu het belang van vitamine D te zien.”

Over haar baan bij het Zuyderland, zegt ze: “Ik heb zin om er te gaan werken. Kijk er echt naar uit. Heb vanwege het onderzoek nog niet eerder als arts gewerkt. Dat gaat nu gebeuren. Lijkt me leuk. Ik heb niet voor niets geneeskunde gestudeerd. Ik houd van puzzelen. Als een patiënt bij mij komt met een probleem, dan help ik het graag oplossen. Dat is mijn nieuwe uitdaging.”

Dit bericht heeft 3 reacties
  1. Wat interessant ! Jammer voor je dat je het vervolg niet kunt meemaken . Als arts wil je denk ik vooral resultaat zien en daar actie op uit zetten . Heel veel succes in je verdere loopbaan . Hoop nog veel van je te lezen 👍

  2. Ben zoooooo trots. Wat een energie heb je hierin gestopt en wat heb je nu een prachtig resultaat geboekt. Je bent een topper.

    1. Van harte gefeliciteerd met je promotie en met belangstelling je verhaal gelezen. Wat een prestatie! Linda veel succes als arts en ook ik ben trots op je!

Klik op een tabblad om aan te geven hoe u wilt reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *