Menopauze en MS

Wat is goed voor vrouwen?

Alle vrouwen krijgen op een bepaald moment met de menopauze te maken. Vrouwen met MS hebben daarbij speciale vragen. Die vragen legde de Duitse MS Vereniging voor aan Prof.dr. Judith Haas. Professor Haas is hoofd van de gynaecologische afdeling van het Joods Ziekenhuis in Berlijn en specialiste voor vrouwenvragen bij MS.

Door: redactie van de Duitse MS Vereniging*

Prof.Judith Haas“In de menopauze kun je allerlei symptomen verwachten”, zegt professor Haas. “Denk aan opvliegers, transpiratie-aanvallen, hartkloppingen en slaapstoornissen. Verder neemt de vermoeidheid toe terwijl het libido juist afneemt, oftewel je hebt geen zin in vrijen. Door verlaging van de oestrogeenspiegel kunnen ook nog haaruitval, droge huid en slijmvliezen en gewrichtsklachten optreden. Daarnaast klagen vrouwen vaak over verhoogde prikkelbaarheid en depressieve stemmingen”.

De mate waarin iemand hier last van heeft en de aard van de symptomen is zeer verschillend. “Maar”, meent professor Haas, “als deze klachten te veel invloed krijgen op je prestaties en op de kwaliteit van je leven, dan is het goed te overwegen om medicijnen te gaan gebruiken”. Ook hormoontherapie is een mogelijkheid waarbij je wel per persoon het risico van hormoongebruik moet afwegen. Volgens de Duitse Vereniging voor de Menopauze wegen de voordelen van hormoontherapie bij vrouwen onder de 70 jaar echter op tegen de nadelen.

Invloed op MS-symptomen?

“Hormonale veranderingen worden zowel met het optreden van de eerste symptomen van MS, alsmede met een schub of met het voortschrijden van de ziekte in verband gebracht”, vertelt professor Haas. “Dit geldt voor de puberteit, het kraambed en de menopauze. Maar over de invloed van de menopauze op het verloop van de ziekte is in feite nog weinig bekend. De MS manifesteert zich vaak rond het 30e jaar en na twintig jaar bestaat er bij 75 procent van de mensen met MS een voortschrijdende beperking. Dit valt bij de meerderheid van de vrouwen samen met de menopauze”.

“Maar”, voegt professor Haas hier meteen aan toe, “ook bij de meerderheid van de mannen verloopt de MS na het 50e jaar met een voortschrijdende beperking. Dus is het nog maar de vraag of de hormoonverandering bij vrouwelijke patiënten zo duidelijk van invloed is op de MS. Dat neemt niet weg dat de laatste jaren nogal wat onderzoek is gedaan waaruit blijkt dat oestrogenen een positieve invloed hebben op de regeling van het immuunsysteem en de bescherming van de zenuwen. Deze gegevens zijn nu nog gebaseerd op dierexperimenteel onderzoek maar het is goed denkbaar dat deze bevindingen in de nabije toekomst bevestigd worden door klinische waarneming. Toch mag je op basis van deze veelbelovende onderzoeken nu nog geen therapeutische aanbevelingen voor MS doen. Wat je wel zo goed als zeker mag aannemen is dat oestrogenen het verloop van de MS niet negatief beïnvloeden”.

Het positieve effect van beta-oestradiolen op schubactiviteiten is in een eerste onderzoek wel aangetoond. Toch vindt professor Haas het nodig om die bevindingen eerst nog uitgebreider op mensen verder te testen. “Maar je kunt al wel zeggen dat bepaalde symptomen zoals abnormale vermoeidheid, slaapstoornissen of urine-incontinentie versterkt worden door een daling van de hormoonspiegel. En dat betekent dus dat hormoontherapie een gunstig effect heeft op deze verschijnselen”.

Adviezen

Volgens professor Haas vragen symptomen die de levenskwaliteit beïnvloeden om een vakmatige behandeling. “Bij huid- en haarproblemen kan de huidarts helpen. Er zijn bijvoorbeeld nieuwe goed werkzame medicamenten tegen haaruitval. Voor gynaecologische problemen zoals een droge vagina en schede zijn ook middelen beschikbaar om die problemen te verhelpen. Een verminderd libido kun je met medicijnen beïnvloeden. Opvliegers en transpiratie-aanvallen zijn onaangenaam maar die zijn helaas niet erg therapiegevoelig”.

“Bedenk daarnaast wel” zegt professor Haas, “dat veel vrouwen, ook die geen MS hebben, de menopauze zien als een tijdperk waarin de ouderdom begint.( Let er op of vrouwen het leven met de menopauze niet meer de moeite waard vinden, want dat is het zaak om zo snel mogelijk psychologische steun te zoeken en/of antidepressiva voor te schrijven.) Als vrouwen het leven niet meer de moeite waard vinden in de menopauze dan is het goed om psychologische steun te zoeken of antidepressiva te gaan gebruiken.

Activ, het Duitse MS-magazineUit medisch oogpunt is het belangrijkste risico bij vrouwen met MS de osteoporose”, benadrukt professor Haas. “Dit risico is nog verhoogd door de reeds gevolgde en eventueel nog komende behandelingen met methylprednisolon. Ook minder beweging, veroorzaakt door lichamelijke beperkingen en een verhoogd valrisico, vragen om een preventieve behandeling van osteoporose. Calcium en vit. D zijn meestal niet toereikend, een speciale osteoporose therapie is noodzakelijk”.

Hormoontherapie

Het welbevinden van vrouwen in de overgang zal verbeteren als door hormoontherapie bepaalde symptomen zoals slaapstoornissen en depressies afnemen. Dat heeft tevens invloed op de vermoeidheid. Ook blaasstoornissen kunnen verbeteren als de vochtigheid van de slijmvliezen weer toeneemt. Verder is het bekend dat hormoontherapie het osteoporose risico en de gewrichtsklachten vermindert. En die laatste twee zijn veel voorkomende problemen bij vrouwen met MS.

Of specifieke MS-symptomen verbeteren doordat de oestrogenen zorgen voor herstel van de beschadiging van de zenuwen is momenteel nog in onderzoek.

Speciale voeding

Vanwege het hoge osteoporoserisico is het volgens professor Haas belangrijk om op voldoende calciumopname te letten. Veel calcium zit in melk en melkproducten, ook in brood, graanproducten, peulvruchten, sommige groenten, planten- en zaadkiemen en noten. Voor de verwerking van calcium is vitamine D nodig. Bij voldoende blootstelling aan zonlicht kan het lichaam dat zelf maken. Vit. D zit ook in vetrijke vis, vlees en vleesproducten.Toch kan bij een verhoogd osteoporose risico zoals boven genoemd speciale osteoporoseprofylaxe zinvol zijn.

Tot slot

“In beginsel gaat het er om te wennen aan een nieuwe levensfase”, meent professor Haas. “Vrouwen die de leeftijd van 50 jaar bereikt hebben, leven met grote waarschijnlijkheid nog 30 jaar. Daarom is het van belang gezondheidsrisico’s te erkennen en te beperken. Gezonde voeding, zoveel bewegen als de ziekte mogelijk maakt en een actieve levenshouding helpen de invloed van de hormonale veranderingen te beperken. De moderne arts heeft veel mogelijkheden om op een individuele manier de met de menopauze samenhangende verschijnselen te verzachten. Vrouwen met MS geef ik de raad hun neuroloog daarop aan te spreken en zich te laten verwijzen naar een gynaecoloog”, raadt professor Haas alle vrouwen met MS van boven de 50 aan.

* met toestemming overgenomen uit Aktiv, (3) 2005, Zeitschrift der Deutschen MS Gesellschaften vertaald door mw. drs. J. de Jong, medewerker van MSweb. Zie ook www.dmsg.de

Klik op een tabblad om aan te geven hoe u wilt reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *