skip to Main Content

Portret van actrice Daria Mohr

Portret Van Actrice Daria Mohr

Zestien jaar geleden bracht de diagnose MS een abrupte ommekeer in het leven van actrice Daria Mohr, toen 54 jaar jong. Ze stopte met acteren en schoolde zich om tot mediator, vooral bij echtscheidingen waarbij kinderen in het spel zijn. Daria is getrouwd, heeft een dochter, een zoon en twee kleindochters. Ze ontvangt mij in haar werkkamer op de begane grond van haar ‘pakhuis’ in Amsterdam. Ze ligt in bed. Niet omdat de MS haar gevloerd heeft. Nee, een ongelukkige val in huis resulteerde in een gecompliceerde breuk van haar heup die zich hopelijk gaat herstellen. Geduld… geduld!

Door: Jolette van Eijden

160905-mszien-cartoon-grootAl sinds haar jeugd houdt Daria van toneelspelen. Daarom wilde ze na de middelbare school graag naar de toneelschool. “Mijn moeder steunde mij in mijn keus en na de auditie werd ik tot ieders verbazing aangenomen. Daags voor mijn eindexamen in 1968 stierf mijn moeder. Dat heeft me diep geraakt. Ik had deze opleiding ook een beetje voor haar gedaan, met haar goedkeuring en enthousiasme.”

Na haar diplomering werd ze gevraagd door de Haagse Komedie. Een hele eer, want het was een gerenommeerd toneelgezelschap. “Maar ook uiterst conventioneel, wat eigenlijk niet zo bij mij paste. Ik had niet veel keus: er moest geld verdiend worden, dus tekende ik een contract.” Maar ze voelde zich er niet op haar gemak. En ze bleef bewust in Amsterdam wonen; daar was haar thuis. Na twee jaar stopte ze bij de Haagse Komedie.

Het Werkteater

In Amsterdam was de tijd van de grote veranderingen aangebroken, ook in het theater. Daria had nog contact met oud-klasgenoten van de toneelschool en met hen richtte ze Het Werkteater op.

“Het was een compleet nieuwe vorm van theater maken. We maakten sociaal-maatschappelijke stukken, heel eenvoudig en dicht bij het publiek. Wij speelden letterlijk midden tussen het publiek en sneden onderwerpen aan waarvan we zeker wisten dat ons publiek zich erbij betrokken voelde. We speelden nooit bestaande stukken. Improviserend bouwden we de voorstellingen op en brachten daarbij onze eigen persoonlijkheid voor honderd procent in. We wilden geen decors en kostuums, maar gewoon in onze eigen kleren laten zien wie we waren.”

De voorstellingen gingen bijvoorbeeld over psychiatrische patiënten of over stervensbegeleiding en euthanasie. Over dat laatste gaat ‘Avondrood’, hun mooiste stuk ooit, dat in 1981 als tv-film is opgenomen en nog steeds actueel is. “Het Werkteater manifesteerde zich ook internationaal. In 1972 waren we samen met veel internationale theatergroepen aan het begin van de Olympische Spelen op de Spielstrasse in München. 160905-mszien-actrice-daria-mohr-kooperatieve-vereniging-het-werkteaterOp 31 augustus waren we terug in Amsterdam. Vijf dagen later veranderde het sportfestijn in een gruwelijk drama, toen Palestijnse terroristen het Israëlisch verblijf binnenvielen.”

Daria heeft achttien jaar bij Het Werkteater gewerkt. Daarna maakte ze nog tien jaar als freelancer producties, onder andere – samen met Ruud Janssen – diverse tweetalige producties voor doven, in gebarentaal en in gesproken Nederlands.

Diagnose

In 2000 maakte ze samen met Yolande Bertsch op verzoek van de Schouwburg in Utrecht ‘Eeuwgenoten’, een theaterproductie ter gelegenheid van de eeuwwisseling. Het werd een mooi improvisatieproject in de stijl van Het Werkteater, dat uiteindelijk werd beloond met de TOP Theaterprijs. “Eeuwgenoten heb ik echt op mijn laatste krachten gemaakt. Daarna was ik totaal uitgeput.

Als je 54 bent, wordt alles al gauw aangezien voor overgangsklachten. Die waren er ook, maar dat was voor mijn gevoel niet de hoofdzaak. Ik sliep helemaal niet meer en wilde weten wat er me aan de hand was. De neuroloog ging wroeten in m’n dossier en koppelde oogklachten uit het verleden en de totale vermoeidheid aan mogelijke MS. Een MRI gaf uiteindelijk de bevestiging.

Toen duidelijk was waar de klachten vandaan kwamen, viel alles op z’n plek en dat was best wel een opluchting. Ik berustte in de diagnose; het is nou eenmaal niet anders.”

Switch

Daria begreep meteen dat ze moest stoppen met werken met veel mensen na de slopende ervaring met Eeuwgenoten. “De verantwoordelijkheid voor een groot project met veel mensen en voor veel geld kon ik niet meer op me nemen. Maar mijn leven hield niet op en ik wilde nog wel wat doen, alleen veel kleinschaliger.

Mediation kwam op mijn pad en dat sprak mij erg aan. Om te ervaren of het wat voor mij was, heb ik me eerst bij die bewuste opleiding aangeboden als speler in rollenspellen, een mooi vervolg op mijn acteercarrière. Uiteindelijk heb ik de opleiding gedaan en ben ik mediator geworden, vooral gericht op echtscheidingsproblemen waarbij kinderen betrokken zijn.

Het mediatorschap doe ik samen met een collega, maar de activiteiten staan momenteel op een laag pitje. Ik ben nu, samen met mijn zusje, bezig om onze bijzondere familiegeschiedenis op papier te zetten.”

Lachen

Binnen een jaar na de diagnose kreeg Daria een flinke shub met totale gevoelsuitval over haar hele lijf. “Dat was heel heftig. Ik voelde niks meer en liet alles uit mijn handen vallen. Ik woon op de derde verdieping, maar traplopen werd een hachelijke zaak. Niets ging meer automatisch.

Dikwijls moest ik ook lachen. Bij Het Werkteater hebben we altijd improvisaties gedaan en op dat moment dacht ik: goh, ze moesten mij eens zien tobben, improviseren om op de been te blijven. Want voor je het weet lig je als een schildpad op de grond en kom je niet meer overeind.

MS zou daarom ook een heel goed onderwerp voor Het Werkteater zijn geweest. Je zou kunnen laten zien tegen welke gekke problemen MS-patiënten aanlopen. Dat heb ik tijdens mijn eerste shub zelfs vaak gedacht: kon ik maar aan mijn collega’s laten zien en vertellen wat ik allemaal meemaak en hoe onhandig ik nu ben. Ik voelde me op zo’n moment een acteur in mijn eigen leven. Als ik toen nog bij Het Werkteater had gezeten, had ik er ongetwijfeld wat mee gedaan.”

Uiteindelijk heeft Daria drie keer zo’n heftige shub gehad, steeds weer met gevoelsuitval. Het kwam allemaal weer redelijk goed, maar wat nooit meer wegging, zijn de blaasproblemen. Ze heeft een totale retentie en moet zich al een jaar of zes zelf katheteriseren. En dat is nu, zeker met de gebroken heup, heel lastig.

Positief

160905-mszien-actrice-daria-mohr-fotograaf-devika-strookerVan de ziekte zelf maakt Daria niet zo’n punt. “Mijn houding is: hoe gaan we dit te lijf? Ik ben vrij hard voor mezelf en ga niet bij de pakken neerzitten. Dat heeft geen enkele zin.

Gelukkig heb ik weinig ‘meewarigheid’ ontmoet. Dat verafschuw ik, want daar schiet ik niets mee op. Hoewel het met mijn heup de goede kant op gaat, ben ik tot volgend voorjaar nog aan de rolstoel gekluisterd. En of ik ooit nog wel op de derde verdieping kom… Daar moet ik niet te lang bij stilstaan, want ik wil de moed niet verliezen. Ik ben innerlijk, de ene dag meer dan de andere, vastbesloten om ook dit tot een goed einde te brengen. Maar ik ben nu 70; het lichaam is niet meer zo flexibel.”

Daria is ervan overtuigd dat de MS haar ook veel voordelen heeft gebracht. “Ik ben door de MS zachter geworden in de ogen van anderen en sta meer open voor andere mensen en andere ideeën. Wat mij op dit moment echt helpt zijn spirituele zaken. Ze activeren mijn intuïtie. Met yoga en meditatie was ik al langere tijd bezig; het geeft me veel rust. Ik heb geluk gehad met de dingen die op mijn pad zijn gekomen. Die houding heb ik geleerd van de MS: je moet de dingen niet anders willen laten zijn dan ze zijn. Gewoon accepteren wat er komt.”

Foto Het Werkteater in München, 1972 (foto van: Koöperatieve vereniging Het Werkteater)
Foto Daria Mohr (fotograaf: Devika Strooker)

Bronnen:
* Interview met Daria Mohr, 1 augustus 2016
www.werkteater.nl
* Ook informatief: Hallo medemens (De geschiedenis van Het Werkteater), Margot van Schayk (2001)

 

Eerder verschenen in MSzien – Jaargang 15, september 2016

 

Dit bericht heeft 1 reactie
  1. Ik heb met Daria vroeger aan een van de eerste “dovenprojecten” meegewerkt, Video/montage/opname en zou graag in contact komen.

Klik op een tabblad om aan te geven hoe u wilt reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Back To Top